كاثي‌

ابوالحكيم محمد بن عبدالملك صالحي خوارزمي كاثي [كاث در قديم مركز خوارزم بود] در حدود 1034 در بغداد برآمد. شيمي‌دان مسلمان‌. در 1034 رساله‌اي راجع به كيميا نوشت به نام‌ عَيْن الصَنْعَة و عَوْن‌ُ الصِناعة، كه از برخي جهات شباهت تامي دارد به رسالهٴ گِبِر لاتيني‌1 (در اين‌ باره يادداشت مرا راجع به جابر در نيمهٴ دوم سدهٴ هشتم ببينيد).

پي‌شنگ‌

پي‌شنگ‌2 در زمان جن تسونگ از امپراتوران سلسلهٴ سونگ (از 1022 تا 1063) برآمد. كيمياگر و مخترع چيني‌. در اثناي سال‌هاي 1041 تا 1049 چاپ حروفي‌3 را اختراع كرد -- چاپ به‌ وسيلهٴ حروف متحرك‌4 -- توصيف معتبر و دقيقي از يك نويسندهٴ معاصر وي به نام شن كوا در دست است (فصل بعدي را ببينيد.) اختراع پي‌شنگ بعداً به وسيلهٴ شخصي ناشناس اصلاح شد، و او حروف را از سرب ساخت و به وسيلهٴ سوراخ كردن حروف و گذراندن يك سيم آنها را در جاي خودشان قرار داد. بار ديگر در 1314 وانگ چنگ (نك نيمهٴ اول سدهٴ چهاردهم‌) در چاپ‌ حروفي اصلاحاتي كرد.

تو پئينگ‌

تو پئينگ‌5 در نيمهٴ اول سدهٴ يازدهم (؟) برآمد. شيمي‌دان چيني‌. مؤلف رساله‌اي موسوم به چيو پئو6، در باب مشروبات الكلي‌. ((اين رساله حاوي اشارات مختصري راجع به اقسام ليكورها و عرق‌هاي معروف است‌)).

ه . تاريخ طبيعي اسلامي‌

يادداشت‌هاي مرا دربارهٴ بيروني در فقرهٴ فلسفه (ب‌) در بالا، و ابن طيب در فقرهٴ طب (ز) در زير ببينيد.